magazine special: medisch

teken

door Agnes van den Berge- Hoogstrate

Teken ( de in Nederland voorkomende Ixodus ricinus ) zijn externe bloedzuigende parasieten, hebben acht poten en behoren tot de mijten. Ze lijken een beetje op spinnetjes. Hun kleur is bruin of blauwgrijs.

levensfasen van de teek
teken

A = Eieren; B = Larve; C = Nimf; D = Mannetje; E = Vrouwtje

In het voorjaar legt de teek haar eitjes, waarna ze sterft. De larven komen na vier weken uit de eitjes en klimmen bij gunstig weer direct in de planten naar boven. Ze kunnen hier wel een jaar lang wachten voordat hun eerste 'prooi' langs komt. Hun eerste bloedmaaltijd nemen ze van kleine diertjes zoals, vogels, muizen, egels. In de winter slaapt de larve in om als nimf wakker te worden. In de zomer nemen ze dan hun tweede bloedmaaltijd waarbij nu ook de grotere dieren in aanmerking komen zoals o.a. konijnen. Daarna groeit ze uit tot de volwassen teek. In de nazomer neemt deze nog een derde bloedmaaltijd om daarna te gaan paren. De teek heeft dus drie levensfasen en neemt drie bloedmaaltijden in deze periode.

Teken zijn het gehele jaar door aanwezig. Vaak wordt aangenomen dat teken in de winter niet actief zijn, maar door zachte winters blijven veel teken actief en komen zo in steeds grotere aantallen voor. Ze zijn het meest actief tussen maart en oktober en bij vochtig weer. Ze kruipen in de strooisellaag op de grond in de droge periodes van de zomer om niet uit te drogen en in de winter voor hun winterslaap.

Overal komen ze voor, in bosrijke omgevingen maar ook in open velden met lang gras, in struiken en bosjes en zelfs in het park in de buurt. Ze wachten op hun 'slachtoffer' op de uiteinden van bladeren, takken van lage struiken en grassprieten totdat deze er tegenaan loopt.

Omdat ze van bloed leven maakt het hun niet uit wie de 'gastheer' is. Kan een kat zijn, hond, mens, ze vinden ze allemaal lekker. Teken zijn gevoelig voor droogte en zonlicht, ze houden meer van vocht en schaduw. Als een kat tegen een tekennest aanloopt kan deze opeens honderden teken op zich krijgen.

Zodra een teek gebeten heeft dan zuigt zij zich helemaal vol met bloed, daar neemt ze de tijd voor. Dus hoe langer dit duurt hoe groter de kans op besmetting is. De teek kan haar besmetting niet overdragen in de eerste 12 tot 24 uur omdat zij deze tijd nodig heeft om door de huid te boren.

Ongeveer 14% van de teken zijn besmet met Lyme. Echter de kans dat de besmetting overgedragen wordt varieert van 1 tot 4%. En slechts 5% van de mensen die besmet zijn krijgt ook daadwerkelijk Lyme.

Teken zijn zeker door de dichte vacht bij de kat niet gemakkelijk te ontdekken. Ze veroorzaken niet al te veel irritatie, maar is er sprake van een plaag, als de kat tegen een tekennest is aangelopen, dan bestaat de kans op bloedarmoede. Mocht de teek nog vastzitten aan het slachtoffer en wordt zij binnen 24 uur verwijderd dan is de kans dat de kat ziek wordt vrijwel nihil. Ze zorgen eigenlijk alleen maar voor een wondje wat flink kan irriteren.

Ze worden niet zo heel vaak bij katten gevonden omdat katten zich vaak wassen. Zijn ze er wel dan worden de teken het meest aangetroffen op de oren, in de nek en tussen de tenen. De teken kunnen verschillend van grootte zijn omdat ze opzwellen als ze zich voeden met het bloed. Een teek die zich nog niet gevoed heeft is maar een speldenknop groot, maar heeft deze zich volgezogen met bloed kan zij tot 1 cm lang zijn.

Maar wees wel alert. Dit kleine beestje kan ziektes meebrengen. Ze kunnen besmet zijn met de bacterie Borrelia Burgdorferi. Deze bacterie kan bij mens en dier de ziekte van Lyme veroorzaken. De symptomen van de ziekte van Lyme zijn : griepachtige verschijnselen, braken, spier en gewrichtsproblemen, lusteloosheid, tintelingen en in een later stadium zijn zelfs nierproblemen mogelijk.

Wordt er een teek gevonden op de kat dan is het van belang deze toch zo snel mogelijk te verwijderen. Hoe eerder de teek wordt verwijderd, hoe minder kans er is dat ziektes overgebracht worden. Het beste kan de teek verwijderd worden met een speciale tekentang die er voor zorgt dat de teek in zijn geheel verwijderd wordt en er geen restjes achterblijven die voor ontstekingen kunnen zorgen. Maak het wondje daarna schoon met alcohol. Ook zijn er middelen op de markt ter voorkoming van tekenbeten, dit is aan te raden bij katten die vaak buiten komen.

Probeer een teek nooit te verdoven/verwijderen met alcohol of een sigaret. De teek kan in een reactie de inhoud van de maag uitspugen en dat maakt de kans op ziektes alleen maar groter. Gebruik ook geen pincet. De kans is groot dat de teek niet helemaal los komt, omdat de teek alleen met de kop in de huid zit, je ziet alleen het lijf. De kop kan dan in de huid blijven zitten wat infecties tot gevolg kan hebben.

Wordt de kat op vakantie meegenomen naar het buitenland, zorg er dan voor dat de kat goed beschermd is, omdat er in het buitenland zeer schadelijke soorten voorkomen.

1981 - 2019 © Burmezen & Burmilla's Rasclub Club27, burmezen.info | laatste wijziging 1 april 2018