magazine special: medisch

de neus van de kat

door Agnes van den Berge-Hoogstrate

Het pasgeboren kitten is heel afhankelijk van de neus. Het zuigen aan de tepel van de moeder begint al snel en elk kitten heeft een voorkeur voor een bepaalde tepel. De tepel wordt door de geur van het kitten gemarkeerd en daardoor kan het kitten de tepel altijd vinden. Mocht de tepel in gebruik zijn door een ander kitten, dan zal deze zijn plaats over het algemeen afstaan zodra de rechtmatige eigenaar eraan komt.
Marootas Burmesen - Findus en Filou
Kittens herkennen ook de grenzen van het nest door de geur. Worden ze uit het nest gehaald dan zullen ze het geurpad volgen om weer terug te keren. Na een aantal weken beginnen de ogen te functioneren en vanaf dat moment gaan geur en zicht samenwerken.

Wij mensen ervaren de wereld in eerste instantie door de ogen te gebruiken. Voor een kat is dat de neus. Iedereen die wel eens goed op een kat heeft gelet, zal zeker gezien hebben dat deze elke persoon, andere kat of voorwerp eerst goed besnuffelt voordat deze goedgekeurd wordt ... of niet.

Ook aan het eten wordt eerst goed geroken voordat het opgepeuzeld wordt. De geur is beslissend bij de keuze van het eten. Het ene soort vlees ruikt anders dan het andere. Er zit een duidelijk verschil tussen bv. konijn, lever en nieren. De kat is zeer gevoelig voor deze verschillen.

Katten die verkouden zijn eten niet; niet omdat ze geen honger hebben maar omdat ze het niet kunnen ruiken. Geef ze dan iets met een sterke geur zoals bokking, gebakken lever of makreel. Ook kan het eten wat opgewarmd worden in de magnetron waardoor de geuren meer vrijkomen. Geur en smaak liggen erg dicht bij elkaar, omdat bij de kat de neusopeningen direct in de mond uitkomen.

Het grootste gedeelte van het reukorgaan is niet te zien. Wij zien alleen de neusgaten, maar achter de neus ligt een doolhof van been en holtes. Als de kat ademt, gaat de lucht hier langs en wordt opgewarmd en bevochtigd.

de kattenneus
Katten hebben een derde zintuig wat tussen geur en smaak in ligt. Dit zintuig heeft een eigen 'ontvanger' in de mond. Dit zintuig is naar zijn ontdekker genoemd, het zogenaamde Orgaan van Jacobson. Het is een klein, sigaarvormig zakje met een smalle doorgang naar het gehemelte. Dit orgaan komt niet voor bij de mens, maar wel bij o.a. herten en paarden. Het orgaan van Jacobson wordt gestimuleerd door sterk geurende chemicaliën. Die worden uit de lucht opgevangen door de tong en worden overgebracht naar de opening van het orgaan als de kat zijn tong tegen het gehemelte drukt.

Als het orgaan van Jacobson wordt gestimuleerd, krijgen de katten hun specifieke gelaatsuitdrukking wat 'flehmen' wordt genoemd. De kat opent de bek en trekt het aroma scherp naar binnen. Hierbij zijn de neusvleugels gesloten en gaan de gaten in het orgaan van Jacobson open staan. Ze kijken dan met een blik van afschuw of opperste domheid. Niet gecastreerde katers zijn grootmeesters in het flehmen, zeker als ze een krolse poes op het spoor zijn. Vaak wordt het gezien als de kat de urine besnuffelt van een andere kat, maar ook als er aan kattenkruid wordt geroken.

Is er kattenkruid in de tuin aanwezig, dan zal het zeker gedeeltelijk aangevreten worden door katten en platgetrapt. De karakteristieke volgorde wat de kat ermee doet is: eerst aan ruiken, gevolgd door er aan knabbelen, met de neus er over wrijven om er daarna in te gaan rollen en vervolgens te gaan miauwen. Deze staat van euforie waarin ze dan geraken duurt zo'n vijf tot vijftien minuten. Natuurlijk verschilt deze manier van doen per kat in hevigheid en poezen reageren meestal minder sterk dan katers. Niet elke kat reageert op kattenkruid, ongeveer 50%.

De neus is dus, net als de ogen, een zeer belangrijk zintuig. Een gezonde neus is koel, enigszins vochtig, heeft geen viezigheid en is schoon. Een neus waar zwarte vlekjes op komen, vaak bij de oudere kat, is geen reden tot ongerustheid. Dit komt vaker voor bij de crème, rode en lilac kat. Heeft de kat een echte roze neus let dan op bij fel zonlicht in de zomer en breng wat zonnecrème aan.

    ga naar de dierenarts als
  • er wondjes op de neus zitten die niet genezen;
  • de neus open wonden heeft van bv een gevecht;
  • er schilfers, barsten of korsten op zitten;
  • de neuskleur ineens lichter wordt.

    wetenswaardigheden
  • De kat heeft overal over het lichaam zweetklieren behalve op de neus.
  • De oppervlakte in het neusorgaan om te ruiken is bijna twee keer zo groot als bij de mens.
  • De neus van de kat is per kat uniek, net zoals een vingerafdruk bij de mens.
  • Er zitten 17 miljoen zenuwcellen in de neus.
  • Als een kat je gezicht aanraakt met de neus, ben je zijn 'lievelingsmens' en behoor je tot zijn familie.

1981 - 2019 © Burmezen & Burmilla's Rasclub Club27, burmezen.info | laatste wijziging 1 april 2018