ontstaansgeschiedenis van het Burmezenras

door Erna Duijne (1937 - 2014), cattery Sirimyrhana

Vragen die bijna iedereen stelt, zijn: "Waar komen Burmezen eigenlijk vandaan?" en "lijken ze op Siamezen?". Wel, eigenlijk komt de Burmees, evenals de Siamees uit het Verre Oosten: Birma en Siam. Hoewel beiden dus oosterse katten van oorsprong zijn, worden ze in het stamboek verschillend ingedeeld: de Siamees bij de groep 'Siamezen' en de Burmees bij de 'Kortharen' . Ook uiterlijk zijn Siamezen en Burmezen verschillend, ze lijken beslist niet op elkaar. Toch hebben ze, lang geleden, aardig wat met elkaar te maken gehad!

Tijdens zijn verblijf in Birma in 1930, merkte de Amerikaanse psycholoog Dr. Thompson, een poes op met een warme bruine kleur, die hem sterk aansprak. Hij besloot de poes en een Burmese kater mee te nemen, om deze warme bruine kleur voor het nageslacht te behouden. Helaas overleefde de kater de zeereis niet en dus bleef de poes, genaamd Wong Mau, over.

Dr. Thompson moest nu iets anders verzinnen om zijn doel te bereiken. Wong Mau, weliswaar mooi bruin, was een Tonkinees. Een Tonkinees ontstaat door kruising van een Siamees met een Burmees. De Tonkinees is een z.g. intermediaire vorm. Nu was de Siamees van destijds een stevige kat met een nogal ronde kop, die qua bouw en genetische opbouw het meest als partner voor de Burmees in aanmerking leek te komen. Dr. Thompson, de grondlegger van het Burmezenras, koos voor een seal-point Siamees: Tai Mau. Uit deze kruising kwamen twee soorten katjes. Een deel van het nest bleek Siamees, de anderen leken op de moeder en waren dus Tonkineesjes. Een Tonkinees katertje uit een latere, zelfde combinatie, werd teruggezet op de moeder en nu kreeg Wong Mau vier soorten kittens, en wel: Siamese, volledig donkerbruine en nog twee soorten, waarvan het ene duidelijk meer points had dan het andere. Deze laatste twee bleken Tonkinezen en chocolate Burmezen te zijn.

De bruine kittens wilde men snel als ras erkend hebben. Dat betekende dat alleen gefokt werd met de 'pure' bruine katten. Het resultaat was dat al na zes jaar, in 1936, de Burmees als ras door de Amerikaanse CFA (Cat Fancier Association) erkend werd. Voor alle niet bruine kittens werden tehuizen gezocht. Voor deze kittens gold, dat er niet mee gefokt mocht worden.

Doordat de groep katten waarmee 'gewerkt' werd bijzonder klein was, bleef het noodzakelijk steeds de Siamees te gebruiken, om gevolgen van inteelt zoveel mogelijk te beperken.

Ook de gewone zwarte kat zou gebruikt zijn om tot een gezonde opbouw van lijnen te komen. Er ontstonden daardoor ook zwarte Burmezen. Daar de Burmezenfokkers deze zwarte Burmees niet tot het Burmezenras wilden toelaten, leidde dit in Amerika in de jaren '60 tot het benoemen van een nieuw ras: de Bombay. De meest bekende gewone zwarte kat in dit verband genoemd, was Gerstdale's Dark Cat, daarmee dus eigenlijk de eerste Bombay.

stamboom





Son o'Keet of Forbidden City

Paat Keet
Yen Yen Mau Tonkanees Tai Mau Siamees
Wong Mau Tonkanees
Nun's Sister Yen Yen Mau Tokanees
Wong Mau Tonkanees
 

Gerstdale's Dark Cat
Gerstdale's Brown Brother Run Tai Mau
Gerstdale's Mei Mei
Gerstdale's Chin Chin Run Tai Mau
Gerstdale's Mei Mei

 





Sin Gu of Forbidden City

Gerstdale's Mei Hoi
Run Tai Mau Yen Yen Mau Tonkanees
Wong Mau Tonkanees
Gerstdale's Mei Mei Yen Yen Mau Tonkanees
Wong Mau Tonkanees
 

Tangyi of Forbidden City
onbekend onbekend
onbekend
onbekend onbekend
onbekend
 

blauw Burmees kitten, geboren 11 april 1947, uit hetzelfde nest als So Wat of Forbidden City

Door de kleurfactoren van de Siamees, de zwarte huiskat en enkele importen uit Thailand, zoals bijv. Casa Gatos Biladi en later Mahajaya Toffee, werden regelmatig nakomelingen in de kleuren blauw en chocolate geboren. De CFA wenste alleen de bruine Burmees te erkennen. Dat betekende dat het 26 jaar geduurd heeft, vóór in de Burmezenstambomen, ergens in de eerste drie generaties, géén Siamees of een onbekende kat meer vermeld stond. Pas in 1956 werden daardoor de eerste 'raszuivere' Burmezen bij de CFA geregistreerd. Andere Amerikaanse associaties hadden minder moeite met het accepteren van de 'gekleurde' Burmees. Door hen werden ze wel erkend en geregistreerd.

In het begin van de vijftiger jaren kwamen de eerste Burmezen vanuit Amerika naar Engeland. Ook deze bleken de kleuren blauw en chocolate te dragen. De Engelsen stortten zich fanatiek op deze kleurvariaties, waardoor deze kleuren in Engeland zelfs eerder erkend en geregistreerd werden dan in Amerika. Bekende catterynamen die men nu nog op stambomen tegenkomt zijn bijv. Briarwood, en Jo Dee. Vooral deze laatste werd in Europa bekend door Jo Dee's Golden Morningstar, die in 1965 naar Engeland werd geëxporteerd.

De kleuren blauw en chocolate zorgden ervoor dat ook lilac Burmezen geboren werden. De Amerikaanse cattery die over de eerste lilac Burmezen beschikte was Si Mon. Kari Si Mon was de eerste lilac Burmees, die in 1969 naar Engeland verhuisde, waar zij de basis werd van de lilac Burmezen aldaar. Haar halfbroers Aybo Budda en Suda Sirocco Si Mon hebben een groot aandeel gehad in de ontwikkeling van de chocolate Burmezen in Engeland.

De Europese Burmezen stammen allen af van importen. Enkele van Amerikaanse; veruit de meeste zijn vanuit Engeland geïmporteerd. Ook in Nederland kwamen de eerste Burmezen uit Engeland. Het waren de kater Kevitor Brown Berry (geb. 7 juni 1963) en de poes Kiang Kamina (geb. 8 juli 1963). Hoewel deze twee een paar maal kittens voortbrachten, komen zij niet veel op onze stambomen voor. Ook de uit Zweden afkomstige Mokka My Bella (geb.22 nov. 1963) ziet men nauwelijks op onze stambomen vermeld. Namen van latere Amerikaanse of Engelse importen als bijv. Good Fortune Fortunatas, Tapawingo Thaltan, Mikado du Fayard, Wenvarra Broadway Joe, Red Marc, Kanzan Cream Avocado, IndianQueen Blue Crystal, Belcanto Artaxerxes e.v.a.komen momenteel nog regelmatig in de stambomen van onze Burmezen voor.

In Nederland werden in 1968 de eerste, eveneens uit Engeland afkomstige Burmezen, bij Felikat geregistreerd. Dit waren Ballard Bluebell, een blauwe Burmees, Ballard Rudy en Freefolk Hazel, beide bruin. De zoon van Ballard Rudy en Freefolk Hazel: Cinderello's Dino, werd de eerste Nederlandse Bruine dekkater. Hij werd bij Felikat ingeschreven op 5 december 1968.

Het kleine ras, wat destijds amper katten had om te kruisen, geniet in Amerika, nu na ruim 65 jaar, een grote populariteit. In 1990 werden in de USA maar liefst 8500 Burmese kittens geregistreerd. In Engeland staat de Siamees bovenaan, onmiddellijk gevolgd door de Burmees.

Hoewel nog geen 30 jaar in Nederland, wint dit prachtige, gespierde, speelse en bijzonder mensvriendelijke ras steeds meer terrein. Ook bij ons ziet men in toenemende mate dat men als ideaal huisvriendje kiest voor ...... de Burmees!

met dank aan Geschiedenis Burmese history by Rosemary Hale
(Rasbeschrijving, De vachtkleuren, Adressen, Fife shows, Een stukje geschiedenis)

1981 - 2018 © Burmezen & Burmilla's Rasclub Club27, burmezen.info | laatste wijziging 1 april 2018